Herkeslerin kafasına takılan ve ütopya gibi duran, kullanıcı tarafında yorumlanan dillere ait kod dosyalarının saklanması ve gizlenmesi üzerine bir yazı.Uzun bir süredir yazmak istiyordum ancak bu güne nasipmiş.
giriş :
Uzun süredir böyle bir yazı yazmak istiyordum ,bugüne nasipmiş,
web siteleri,barındığı sunuculardan sizin bilgisayarınıza geldiği anda içerisinde html kodlarını getirir,
web sitesi hangi dille yazılırsa yazılsın,size html olarak gelir,gelmek zorundadır.Çünkü sizin web sitelerini görüntülemek için kullandığınız tarayıcılar (firefox,chrome os,internet explorer,safari) aslında birer html yorumlayıcısıdır.Birbirlerinden ayrıldıkları tek noktada bu html kodlarını yorumlama hızlarıdır.
** benim yukarıda bahsettiğim html terimi aslında salt html değil (javascript,embed,css) gibi html 4 ve üstü teknolojiler bütünüdür.
Nasıl oluyor ? :
kodlarınızda en iyi korumayı sağlamak için,kodların size ve ziyaretcinize hangi aşamalardan geçerek geldiğini iyi bilmek gerekir.Siz ne kadar iyi bilirseniz,o kadar iyi önlem alabilirsiniz.
kullanıcı / ziyaretçi, sizin site adresinizi tarayıcısına yazıp sayfayı çağırdığı andan itibaren,tarayıcınız sizin sitenizi kendi üzerine çekerek yorumlamaya başlar.
bu süreç içerisinde web siteninize bağladığınız tüm css ve js komut dosyaları da tarayıcıya yüklenir.hatta resim dosyalarıda bu yüklenme kervanı içerisindedir.
hal böyle olunca yazmış olduğunuz ve web sayfasına etki etmesini istediğiniz css ve js kodları önce tarayıcının ön havuzuna alınıyor ardındanda işleme konuluyor.
buraya kadar anlattığım olaylardan çıkacak sonuç şu; sizin kodlarınızın işlenebilmesi için kısmende olsa ziyaretçi bilgisayarına yüklenmesi gerek.
Peki ya sonra ? :
sizin yazmış olduğunuz kodların bulunduğu tüm dosyalar (css – js ) ziyaretçinin bilgisayarına tarayıcı vasıtası ile yüklendikten sonra tarayıcı bu kodları okuyarak ne yapacağına karar veriyor ve kullanıcının tarayıcı ayarlarında yapmış olduğu ziyaret edilmiş sayfaların artık dosyalarını silme aralığına göre sizin kodlarınızın bulunduğu artık dosyalar siliniyor.(tempory internet files,firefox cache vb.) kimi kullanıcı bu ayarları hiç değiştirmediği için uzun bir süre sizin kodlarınız kullanıcı bilgisayarında kalabiliyor.
Sorunu kavradık peki çözümü yok mu ?
yazdığınızın ve yayınladığınız kodların (php ve asp kodları gibi sunucu tarafında yorumlanan kodlar değil,js css gibi ziyaretçi tarafında yorumlanan kodlar) ziyaretçinin bilgisayarına yüklenmemesini engelleyemediğimizi öğrendik.peki yüklenen kodlara tarayıcı dışında kimse erişmesin diyebilir miyiz, tabiki hayır diyemeyiz.
bunca işlem süreci içerisinde biz kod yazarlarının kodlarını saklaması için hiç mi bir önlem alınmamış ? cevap yine hayır. eğer hala bu soruyu sorabiliyorsak zaten işin özünü anlamamışız demektir.
Çözüm olarak kullanılabilecek yöntemler ?
Son söz:
Web 2.0 felsefesi ile birlikte,amaç görsellikten çok içeriğe döndüğü için artık çoğu şeyi saklamanın manası kalmamıştır.
web sitelerinin hepsi görsel birbirine benzese bile içerik olarak birbirini tutmamaktadır.işin amacı ve doğası bu yöndedir. Eğer çok iyi yazdığınıza inandığınız bir js kodunu saklamak istiyorsanız bunu başaramaz,beyhude çabalamış olursunuz.siz sadece önlem alabilirsiniz.